Bildiri Konusu:Matematik Eğitimi


Öğretmen Adaylarının Ekstremum ve Dönüm Noktaları Kavramlarındaki Hatalarının Belirlenmesi
Hataların belirlenmesinde ve giderilmesinde negatif bilgi önemli katkı sağlamaktadır (Heinze, 2005). Hatalar üzerine düşünmenin alan bilgisini geliştireceğini savunan Borasi (1988), karşılaşılan hataların belirlenip giderilerek bu durumun öğretimde avantaja çevrilebileceğini belirtmektedir. Çünkü hataların nedenleri ile birlikte belirlenmesi sürecinde daha öncesinde ortaya çıkmayan bazı durumlar ortaya çıkarılabilir. Bu bağlamda hataları tespit etmek ve nedenlerini oraya koyabilmek matematik öğretimi açısından önem arz etmektedir. Çünkü bir kavramının öğretiminde kavramın doğru öğretiminin yanı sıra hatalı öğrenilmiş bir kavramda hataların belirlenmesi ve giderilmesi de önemlidir. Bu doğrultuda konuya özgü alan bilgisinin geliştirilmesinde öğrenci hatalarının belirlenmesi etkili olduğu söylenebilir (Ma, 2010). Türev başta matematik olmak üzere fizik, kimya, biyoloji, ekonomi gibi pozitif bilimlerde sıkça kullanılan bir konudur. Türev genel olarak belirli bir andaki değişim oranlarının limiti veya teğet doğrusunun eğimi olarak ele alınmaktadır (Bingölbali, 2013). Bu çalışmanın amacı matematik öğretmen adaylarının türev konusunun temel kavramları olan ekstremum nokta ve dönüm noktalarına ilişkin çözümlerinde hata yapılmış sorulara yaklaşımlarını incelemektir. Literatür incelendiğinde öğrencilerin türev öğrenimine ilişkin güçlük yaşadıkları tespit edilmiştir (Artigue, 1991; Hauger, 2000; Orton, 1983). Bu yönüyle yapılacak olan bu çalışmanın literatürdeki ilgili eksikliğinin giderilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada öğretmen adaylarının ekstremum nokta ve dönüm noktaları kavramlarına ilişkin hatalı çözülmüş sorulara olan yaklaşımlarının derinlemesine araştırılması hedeflendiğinden nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışması yöntemi esas alınmıştır. Çalışmanın katılımcılarını bir devlet üniversitesinin ilköğretim matematik öğretmenliği programı dördüncü sınıfında öğrenim gören 20 matematik öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Örnekleme yöntemi olarak ölçüt örnekleme kullanılmıştır. Öğretmen adaylarının Analiz-I ve Analiz-II derslerini almış olmaları ölçütlerden biridir. Ayrıca öğretmen adaylarının lisans programındaki alan eğitimi derslerinin birçoğunu almış olmaları hataların belirlenmesi ve giderilmesi açısından farklı bir bakış açısına sahip olacakları düşünüldüğünden bu da ikinci bir ölçüt olarak araştırma kapsamına alınmıştır. Verilerin toplanması sürecinde klinik mülakat yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilmiş yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Görüşme formunda 5 adet açık uçlu soru bulunmaktadır. Öğretmen adaylarının veri toplama aracına vermiş oldukları cevaplar doğrultusunda toplanan veriler betimsel içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma bulguları matematik öğretmen adaylarının verilen ifadelerde hatayı doğru tespit etme ve doğru açıklama yapma açısından eksik kaldıklarını göstermektedir. Matematik öğretmen adaylarının bu eksikliklerinin giderilmesi açısından teknoloji destekli etkinlikler yapılarak hata tespitine yönelik derinlemesine araştırmalar yapılabilir. Matematikte farklı temel kavramlara yönelik benzer çalışmaların yapılması önerilebilir.
Anahtar Kelimeler: Ekstremum nokta, Dönüm noktası, Öğretmen adayı, Matematik Eğitimi