Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Hizmet İçi Eğitiminde Öğretmen Beklentileri
Nitelikli eğitim için en önemli etkenlerden biri nitelikli öğretmenlere sahip olmaktır. Öğretmenlerin mesleki anlamda desteklenmesi ve başarısını artırması hizmet içi öğretmen eğitimleri ile sağlanabilir. Hizmet içi eğitimin ne şekilde verileceği ve içeriğinin nasıl olması gerektiği de önem arz etmektedir. Ülkemizde hizmet içi eğitimler genellikle belli standart içeriklerin öğretmenlere sunulması şeklinde gerçekleşmektedir. Ancak öğretmenlerin ihtiyaçlarını belirlemek ve ona göre eğitimi şekillendirmek kaliteli bir hizmet içi eğitim için önem arz etmektedir. Ne yazık ki bu amaçla öğretmen görüşlerine başvurma alan yazında sınırlıdır. Mevcut çalışma bir mesleki gelişim programına katılan öğretmenlerin hizmet içi eğitiminden beklentilerini belirleme ve süreç içerisinde beklentilerinin nasıl karşılandığını araştırmayı amaçlamaktadır. Düzenlenen mesleki gelişim programı, sınıf içi uygulamaların video kaydına alınıp dijital platforma yüklemesi, bilimsel sorgulama çerçevesinde mentorler ile yüz yüze veya çevrim içi olarak etkileşime geçilmesi, öz ve akran değerlendirmeleri gibi çeşitli program bileşenlerini içermektedir. Çalışma karma yöntem tasarımlarından üçgenleme ile yapılmıştır (Creswell ve Clark, 2018). Çalışma mesleki gelişim programına katılan gönüllü 10 sınıf ve 10 fen bilgisi öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak Muslu ve diğerleri (2022) tarafından geliştirilen hizmet içi beklenti ölçeği, katılımcılara ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Ölçek 49 maddeden ve 6 boyuttan ve 4 adet açık uçlu sorudan oluşmaktadır. Nicel analizler öğretmenlerin oldukça yüksek düzeyde beklentiler ile eğitime dâhil olduklarını göstermektedir. Öğretmenlerin program sürecinde hizmet içi eğitimlerden beklenti düzeylerini korumuşlardır. Ölçek boyutları kapsamında gerçekleştirilen incelemeler, kariyer boyutundaki beklentilerin geri plana itilerek, uygulama boyutundaki beklentilerin anlamlı bir şekilde artış gösterdiğini ortaya koymaktadır. Mentorler ile etkileşim sürecinde yüz yüze geri bildirim alan öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerden beklentilerinin öğrenme ve destek boyutlarında daha fazla karşılandığı belirlenmiştir. Bu bulgu çevrim içi ortamda verilen geribildirimlerin, öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerden beklentilerini yüz yüze ile karşılaştırıldığında daha sınırlı karşılandığına işaret etmektedir. Nitel bulgular, öğretmenlerin hizmet içi eğitimlerden beklentilerinin uygulama, destek ve öğrenme boyutlarında daha fazla karşılandığını göstermektedir. Nitel bulgularda programın en iyi yönleri olarak uygulama ve destek boyutlarının öne çıkması, kariyer boyutuna ise neredeyse hiç vurgu yapılmaması nicel bulgulardaki azalışı destekler niteliktedir.Ek olarak, nitel bulgular öğretmenlerin organizasyon ve destek boyutlarında beklentilerinin devam ettiğini göstermektedir.Program öncesi ve sonrasında ifade edilen görüşlerdeki değişimin az olması yüksek beklentiye sahip öğretmenlerin beklentilerinin karşılandığı yönünde fikir vermektedir. Sonuç olarak, araştırmadan elde edilen sonuçlar, hizmet içi eğitimlerin iyileştirilmesi ve daha etkili hale getirilmesinde alan yazına katkı sunmaktadır. Çalışma öğretmen ihtiyaçlarını belirleme de çok yönlü bir bakış açısı sunmuş ve bu ihtiyaçları belirlemede öğretmenlere söz hakkı sağlamıştır. Farklı çalışma grupları ve mesleki gelişim program bağlamları ile yürütülecek araştırmalarının öğretmenlerin hizmet içi eğitim ihtiyaç ve beklentilerine ışık tutabileceği düşünülmektedir.
Teşekkür
Bu çalışma, TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenen 220K080 proje numaralı ve “Hizmet içi Öğretmen Eğitiminde Bilimsel Sorgulama Destekli Çevrim içi Mentorluk (e-Scaffolding) Modelinin Tasarlanması ve Etkililiğinin Değerlendirilmesi” başlıklı proje çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
Kaynakça
Creswell,J.W. & Clark,V.L.(2018).Designing and Conducting Mixed Method Research,3.Baskı, CA: SagePublications.
Muslu,N., Okulu, H.Z., Senler,B., Arabacioglu,S., Yilmaz,Y.O.,& Unver,A.O.(2022).Determining In-service Teachers' Professional Development Expectations:An Instrument Development Study. International Journal on Social & Education Sciences, 4(3).





Anahtar Kelimeler: Hizmet içi öğretmen eğitimi, Hizmet içi eğitiminde öğretmen beklentileri, Mesleki gelişim, Ölçme aracı