Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Deneyimli ve Göreve Yeni Başlamış Öğretmenlerin Ekoloji Konusunda Pedagojik Alan Bilgileri
Pedagojik alan bilgisi (PAB), farklı bağlamlarda geçmişten günümüze çeşitli araştırmalara konu olmuştur ve olmaya devam etmektedir (Tuithof vd., 2021). Yapılan çalışmaların bazıları Pedagojik alan bilgisini öğretmenlerin deneyimleriyle ilişkilendirirken (Hanuscin vd., 2018; Tuithof vd., 2021); diğerleri deneyim ile ilişkisi olmadığını belirtmektedir (Hultén ve Björkholm, 2016; Käpylä vd., 2009). Araştırmalar, deneyimin kullanılan yöntem, ölçme yaklaşımı ve öğrencilere yönelik bilgiler üzerinde olumlu etkisi olduğunu göstermektedir (Akerson, 2005). Bu doğrultuda, önerilen çalışmada farklı deneyimlere sahip öğretmenlerin ekoloji konusuna yönelik pedagojik alan bilgileri Magnusson, Krajcik ve Borko (1999) tarafından öne sürülen PAB modelinin bütün bileşenleri kullanarak belirlenmiş ve karşılaştırılmıştır.
Nitel çalışma yaklaşımlarından örnek olay ile gerçekleştirilen çalışmaya bir deneyimli (28 yıl) ve bir göreve yeni başlamış (1 yıl) fen bilimleri öğretmeni katılmıştır. Veriler, yarı-yapılandırılmış görüşmeler, ders planları ve gözlemler ile toplanmıştır. Veri güvenirliliği araştırmacı ve konu hakkında bilgi sahibi bir kodlayıcı arasında görüş birliği sağlanarak oluşturulmuştur.
Bulgular, genel olarak, deneyimli öğretmenin görüşmeler sırasında ekoloji konularında kullandığı öğretim yöntemleri, müfredat bilgisi ve değerlendirmeye ilişkin belirttiği ifadeleri ile gözlemlenen uygulamalarının birbiriyle örtüştüğüne; göreve yeni başlayan öğretmeninin ise inandığı ile uyguladığı Pedagojik alan bilgisi arasında çelişkiler olduğuna işaret etmektedir. Örneğin, ekoloji konularında dijital araçları, görselleri kullandığını görüşmelerde belirten deneyimli öğretmen, dersinde ekosistem, besin zinciri, biyolojik çeşitlilik konularında poster, dijital sunum gösterimi ve drama yaptırarak derse aktif katılımı sağlamıştır. Göreve yeni başlamış öğretmen ise görüşmelerde ekosistemde enerji akışı konularında simülasyon, animasyon gibi etkinliklerden, problem-tabanlı, proje-tabanlı öğrenme yöntemlerinden bahsetmesine rağmen dersinde soru-cevap ve düz anlatım uygulamıştır. Benzer olarak, biçimlendirici değerlendirmeden sıkça bahseden deneyimli öğretmenin kavram haritaları, figür üzerinde yorum yapma ile değerlendirme yaptığı; tanılayıcı, biçimlendirici değerlendirmeden bahseden göreve yeni başlamış öğretmenin ise sözlü sorular ile değerlendirme yaptığı gözlemlenmiştir. Diğer taraftan, her iki öğretmenin ekoloji konularındaki yönelimlerinin müfredattaki kazanımların öğrencilere öğretilmesi olduğu saptanmıştır.
Çalışmanın bulguları deneyimli ve göreve yeni başlayan öğretmenlerin ekoloji konusunda sahip oldukları pedagojik alan bilgileri hakkında bazı ipuçları sunsa da kapsamlı bir karşılaştırma yapmak için sınırlı sayıda katılımcı içermektedir. Dolayısıyla, benzer bir araştırmanın farklı deneyimlere sahip daha fazla katılımcı ile tekrarlanması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler: pedagojik alan bilgisi, ekoloji, öğretmen deneyimi