Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


FEN BİLİMLERİ ÖĞRETMEN ADAYLARININ KAPSAYICI EĞİTİM ÇERÇEVESİNDE YÜRÜTÜLEN ÖĞRETİM UYGULAMALARI İLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ
Kapsayıcılık terimini herhangi bir engeli olsun ya da olmasın tüm öğrencilerin akranları ile birlikte bireysel özelliklerine uygun farklılaştırılmış öğretim seçeneklerini ilgi, ihtiyaç ve daha da önemlisi değerler eğitimine özen gösterecek şekilde ilerlemesini ilke edinen bir yaklaşım olarak açıklamak mümkündür. Buna istinaden kapsayıcı eğitim ortamlarında “aynı masaya oturan her bireyin masadan aç kalkmaması anlayışı benimsendiği sürece, her çocuğun kendi açlığını giderecek kadar bilgi ile doyacağına” inanılan bir anlayışın süregeldiği ifade edilebilmektedir. Doğadaki hiçbir disiplin alanın yalın şekilde ilerlemeyeceği anlayışına dayanarak, fen bilimleri eğitiminin içeriğinde yer alan çeşitli yöntem tekniklerin tüm öğrencilerin öğretimini kolaylaştıracağı ve kapsayıcılığın ilerlemesine yardımcı olacağı özellikle vurgulanmıştır (Bilge, 2023).
Tüm bu bilgilerin doğrultusunda yürütülen çalışmada fen bilimleri öğretmen adaylarının 2021-2022 eğitim-öğretim yılının ikinci dönemine yönelik öğretmenlik uygulamaları sürecinde, kapsayıcı eğitim çerçevesinde fen öğretimi yapılırken en sık kullanılabilecek yöntem ve teknikler ile ilgili görüşleri esas alınmıştır. Araştırma kapsamında 2021-2022 eğitim-öğretim yılının birinci döneminde kapsayıcı eğitim ile ilgili farkındalık eğitimi alan ve fen bilimleri öğretim uygulamaları yürüten dört öğretmen adayının birinci yarıda hizmetini aldığı farkındalık eğitiminin, aynı yılın ikinci döneminin öğretmenlik uygulama sürecine yansıması araştırılmak istenmiştir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini fen bilimleri bölümünde öğrenimi tamamlayan dört öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada belirli bir durum üzerinde derinlemesine inceleme yapmaya elverişli olan özel durum çalışması araştırmanın yöntemi olarak belirlenmiştir. Öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim çerçevesinde fen bilimleri öğretim uygulamalarına dair görüşlerinin elde edilmesinde veri toplama aracı olarak klinik mülakat tercih edilmiştir. Araştırmada elde edilen en dikkat çeken bulguya göre öğretmen adayları, hizmeti sunulan farkındalık eğitiminin kapsayıcı eğitim çerçevesinde fen öğretim uygulama becerilerine pozitif yönde ivme kazandırdığını belirtmeleri olmuştur. Nitekim bu beceri kazanımı doğrultusunda ders sürecinde soru-cevap, konuşma halkası, eğitsel oyun, drama (donuk imge), rol oynama, örnek olay, sanal gezi, beyin fırtınası ve STEM gibi farklı yöntem-teknikler ile öğretimin çeşitlendirilmesi, öğrencilerin fen bilimleri dersine karşı daha keyifli zaman geçirmesi ile ön yargılarının kırılması ve farklılıkları olan öğrencilerin (Türkçeyi Yabancı Dil Olarak Bilen, Özel Öğrenme Güçlüğü Çeken, Özel Yetenekli, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu olan öğrenciler gibi) bu sürece aktif katılımına katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına bağlı önerileri sunulmuştur.
Kaynakça: Bilge, E. (2023). Fen bilgisi öğretmen adaylarının kapsayıcı eğitim çerçevesinde öğretim yapabilmesine yönelik ders tasarımı geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Trabzon Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Trabzon.


Anahtar Kelimeler: Kapsayıcı Eğitim, Fen Bilimleri Eğitimi, Öğretmen Adayları, Yöntem ve Teknik.