Bildiri Konusu:Kimya Eğitimi


PERİYODİK TABLO VE GELİŞİMİ: KİMYA ÖĞRETMEN ADAYLARININ GÖRÜŞLERİ
Element kavramının gelişimi, yeni elementlerin keşfi/icadı ile bunların sistematik bir sınıflandırılması fikri ile oluşturulan periyodik tablo modern anlamda kimya biliminin gelişiminde önemli yapı taşlarından biridir. Bilindiği gibi periyodik tablo, elementlerin özellikleri, yapısı ve birbirleriyle etkileşimleri hakkında genel bilgiler verir. Bir elementin periyodik tablodaki yeri bu sebeple oldukça önemlidir. Yaklaşık bir buçuk asır önce bilinen elementlerin kütlelerine göre sıraya dizilmeleriyle ilk şeklini almaya başlayan periyodik tablo doğada bulunan elementlerin daha kolay incelenebilmesi, arandığında daha kolay bulunabilmesi için tasarlanmıştır. Ortaöğretim düzeyinde önemli bir yere sahip olduğu için kimya öğretmen adaylarının periyodik tablo hakkında sahip oldukları bilgilerin belirlenmesi de önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı kimya öğretmen adaylarının periyodik tablo hakkındaki görüşlerini ortaya koymak ve eğitim süreleri boyunca periyodik tablo ile ilgili kavramalarında nasıl bir değişim olduğunu belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda Karadeniz bölgesinde yer alan ve kimya öğretmenliği programı olan bir üniversitenin 1-5. sınıfında eğitim görmüş olan toplam 44 öğretmen adayının periyodik tablo ile ilgili görüşleri incelenmiştir. Katılımcıların periyodik tablo ile ilgili bilgileri ve öğretimine yönelik görüşlerini belirlemek için araştırmacılar tarafından iki bölümden ve periyodik tablonun tarihçesi, yapısı, faydası ve öğretimine yönelik sorulardan oluşan yarı yapılandırılmış mülakat formu hazırlanmıştır. 44 öğretmen adayları ile yaklaşık 15 dakika süren bireysel mülakatlar yapılmıştır. Mülakatlar ses kayıt cihazı ile kayıt altına alınmış ve akabinde metne dönüştürülmüştür. Mülakatlarda alınan yanıtlar araştırmacılar tarafından tümevarımsal bir şekilde benzerlik ve farklılıklarına göre gruplandırılarak analiz edilmiş ve kategorilere ayrılmıştır. Böylece katılımcıların periyodik tablo ile ilgili bilgi ve görüşlerinin genel betimlemesi yapılmıştır. Analizler öğretmen adaylarının periyodik tabloyla ilgili bilgilerinin yüzeysel olduğunu ortaya koymaktadır. Daha açık bir ifadeyle, periyodik tablonun gelişim süreci ve kimya bilimine katkılarından ziyade ne olduğu ve taşıdığı periyodik özellikler katılımcıların daha çok vurgu yaptıkları noktalar olarak bulunmuştur. Bilim doğası perspektifinden bakıldığında periyodik tablonun bugünkü halinin yeni eklenebilecek elementler dışında değişemeyeceği katılımcıların neredeyse tamamı tarafından ifade edilmiştir. Benzer şekilde katılımcıların neredeyse hiçbiri periyodik tabloya benzer başka bir örnek gösterememiştir.
Bulgular ışığında öğretmen adaylarının periyodik tablo ve periyodik özellikleri daha iyi öğretebilmeleri için öğretim boyutunu da dikkate alan daha kapsamlı öğrenme yaşantılarıyla etkileştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Periyodik tablo, periyodik özellikler, kimya öğretmen adayları