Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Laboratuvar Raporlarında Sosyobilimsel Konular İçerikli Çoklu Gösterim Kullanımları
Bilimsel okuryazarlığın önemli bir bileşeni olarak sosyobilimsel konular (SBKlar), fen eğitiminde ikilemli durumlar hakkında tartışma becerisini geliştirme, yorumlama ve sonuç çıkarma bakımından önemlidir. SBKların öğretilmesinde argümantasyon, karar verme ve informal muhakeme süreçlerine dayalı birçok araştırma bulunmaktadır. Bununla birlikte SBK temelli yaklaşımların alan bilgisini öğrenmede, öğrencilerin bilime olan ilgisini geliştirmede ve bilimsel içeriği günlük yaşamla ilişkilendirmede olumlu etkileri olduğu bilinmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalar öğrencilerin laboratuvarda SBKlarla ilgili deneylere daha yüksek düzeyde katıldığı, görevlerde öz düzenlemelerinin yüksek olduğu, SBKların motivasyonlarını düşürmeye engel olduğu ve iletişimi artırdığı; öğrencilerin laboratuvarda SBKları kullanarak bilimsel bilgiye ulaşmada ustalaştıkları ve gelişmiş bilgi arama yöntemlerine daha çok güvendikleri sonuçlarını ortaya koymaktadır. Çoklu gösterimler, öğretim materyallerinde iki veya daha fazla dış gösterim unsuru kullanılan materyallerdir. Fen eğitiminde önemli bir yer tutan STEM eğitiminde öğrenciler fiziksel olarak üç boyutlu ve görsel olarak iki boyutlu gösterimleri kullanmaktadırlar. STEM bileşenleri arasındaki bağlantının kurulması açısından çoklu gösterimlerin bir arada kullanılması ve bu gösterimlerin birbiri ile ilişkilendirilmesi büyük önem kazanmaktadır. Öğrencilerin bu bağlantıları kurmaları ve bu gösterimlerin her birinin özelliklerini anlamaları oldukça zordur. Öğretmenlerin bu zorlukları aşabilmek için derslerinde gösterimler arası ilişkileri kurmaları gerekir. Bu nedenle öğretmen adaylarının derslerinde kullanacakları çoklu gösterimleri çeşitlendirmeleri ve bu gösterimler arasında geçişleri yapabilmeleri önemsenmektedir. Bu gereklilikler öğretmen adaylarının fen laboratuvarlarında SBKlar içerikli oluşturdukları çoklu gösterimler ve bu gösterimler arasındaki geçişleri hakkında merak uyandırmaktadır. Bu çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel konular içerikli laboratuvar raporlarında kullandıkları çoklu gösterimleri belirlemektir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılarak tasarlanmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu 44 fen bilgisi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Çalışmada, öğretmen adaylarının SBKlar içerikli hazırladıkları laboratuvar raporları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Çoklu gösterimlerin farklı özelliklerine göre sınıflandırıldığı çeşitli çalışmalar bulunmaktadır (makroskobik, mikroskobik ve sembolik; sözel gösterimler ve resimli gösterimler gibi). Ancak bu gösterim türleri daha çok fizik veya kimya alanlarında kendi alanı içinde kullanılan bir gösterim türü olarak tasarlanmıştır. SBKlar fen eğitimindeki bu alanların tamamına hitap edebileceği için bir gösterim sınıflandırmasıyla örtüşmeyebilir. Verilerin analiz süreci devam etmekte olup yukarıda belirtilen gösterim türlerinden yola çıkılarak, farklı gösterimlerin sınıflandırıldığı bir rubrik üzerinde çalışılmaktadır. Verilerin analizi sonucunda araştırma sonuçları ilgili alan yazın ile tartışılacaktır.
Anahtar Kelimeler: çoklu gösterimler, sosyobilimsel konular, fen laboratuvarı