Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Sınıfın Duygusal İklimi Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
STEM eğitimi fen, matematik, teknoloji ve mühendislik disiplinlerine ait bilgi ve becerilerin entegre bir şekilde öğretilmesidir. Bütünleşik STEM eğitimi öğrencilerin eleştirel düşünme, problem çözme, bulguları yorumlama, hayal gücünü kullanma, etkili iletişim kurabilme gibi önemli becerilerinin geliştirilmesinde etkilidir (Bybee, 2010). Son yıllarda bütünleşik STEM eğitiminin okullara girmesiyle öğretimin gerçekleştiği sınıf ortamının duygusal koşulları da oldukça önem arz etmeye başlamıştır. Bu araştırmanın amacı STEM sınıflarında öğrencileri STEM öğrenimi ile ilgilenmeye teşvik eden sınıf duygusal ikliminin hangi faktörler tarafından desteklendiğini belirlemek amacıyla kullanılan Fraser vd. (2021) tarafından geliştirilen ‘Classroom Emotional Climate (CEC)’ ölçeğini Türkçe’ye çevirmek, uyarlamak ve geçerliliğini sağlamaktır.
Belirli basamaklar takip edilerek Türkçe’ye çevrilip son hali verilen ölçek, Türkiye geneli 16 özel okuldan katılan 297’si 9. ve 197’si 10. sınıf öğrencisi olmak üzere toplam 494 kişiye uygulanmıştır. Katılımcıların 236’sı kız ve 258’i erkektir. Ölçeğin Türkçe formunun orijinal ölçekteki gibi yedili faktör yapısına sahip olup olmadığını test etmek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA, Mplus 8.8 (Muthén & Muthén, 1998-2017) programı kullanılarak test edilmiştir. DFA sonuçları ölçeğin Türkçe formunun faktör yapsını desteklemiştir. Çoklu uyum indekslerinin kabul edilebilir değer aralığında olduğu gözlenmiştir (CFI = 0,92, TLI = 0,92, RMSEA = 0,07, (%90 CI =0,066; 0,071), SRMR = 0,04) (Ullman, 2001). Tüm maddeler anlamlı faktör yüküne sahip olmuştur (p<0,05). Faktör yükleri 0,69 ile 0,91 arasında değişmiştir. Bu değerler minimum istenen yük değerleri olan 0,40’tan büyüktür (Pituch & Stevens, 2016). Ölçek sonuçlarının güvenirliğinin belirlenmesi için Cronbach’ın Alfa güvenirlik katsayısı kullanılmıştır. Ölçeğin tamamı için 0,98 ve alt boyutları için 0,92-0,95 aralığında değişen Cronbach’ın Alfa değerleri bulunmuştur. Tüm alfa değerleri minimum önerilen 0,70’ten büyüktür (Field, 2018). Sonuç olarak, bu çalışmada toplanan veriler Türkçe Sınıfın Duygusal İklim ölçeğinin geçerlilik ve güvenilirliğini desteklemiştir. Ölçek Türk eğitimcilerinin ve araştırmacılarının kullanımına hazır haldedir.
Bu ölçekten yararlanarak, STEM öğretmenleri ve bu alanda çalışan araştırmacılar bütünleşik STEM eğitimi verilen öğrenme ortamlarında sınıfın duygusal iklimi ile ilgili yapılabilecek iyileştirmeleri saptayabilir ve bu doğrultuda öğrencilerin STEM’e olan ilgisini artıracak gerekli düzenlemeleri yapabilirler.

REFERANSLAR

Bybee, R. W. (2010). Advancing STEM education: A 2020 vision. Technology and Engineering Teacher, 70(1), 30-35.
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics. Sage.
Fraser, B. J., McLure, F. I., & Koul, R. B. (2021). Assessing classroom emotional climate in STEM classrooms: Developing and validating a questionnaire. Learning Environments Research, 24, 1-21.
Muthén, L. K., & Muthén, B. (1998-2017). Mplus User’s Gide. Los Angeles, CA Muthén & Muthén.
Pituch, K. A., & Stevens, J. P. (2016). Applied multivariate statistics for the social sciences: Analyses with SAS and IBM’s SPSS. Routledge.
Ullman, J. B. (2001). Structural equation modeling. In B. Tabachnick & L. S. Fidell (Eds.), Using multivariate statistics (4th ed.) (pp. 653-771). Boston, MA: Allyn & Bacon.

Anahtar Kelimeler: Bütünleşik STEM eğitimi, Sınıfın duygusal iklimi, STEM öğrenme ortamı.