Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Yaklaşımının Öğrencilerin Bilimsel Süreç Becerilerine Etkisinin Cinsiyet Değişkeni Bağlamında İncelenmesi

Öğrencilerin bilimsel bilginin ne olduğunu ve nasıl üretildiğini anlamaları için bilimsel süreç becerilerini edinmeleri önemlidir. Bu becerilerinin edinilmesi ve geliştirilmesi için öğrenciler, bilim insanlarının izlediği sistematik yaklaşımları günlük hayattaki problemleri çözerken kullanarak deneyim kazanırlar. Bu araştırmanın amacı, araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının yedinci sınıf öğrencılerinin bilimsel süreç becerilerinn gelişimine etkisi cinsıyete bağlı olarak incelenmesidir. Bu amaçla, TÜBİTAK-ÇAYDAĞ-114Y415 kodlu “Gerçek Zamanlı Otomatik Göl İzleme Sistemi ile Göl Metabolizması ve Fitoplankton Biyokütlesinin Uç Olaylar ve Çevresel Değişkenlere Göre Değişiminin Araştırılması” başlıklı proje kapsamında bir eğitim programı geliştirilmiştir. Tümü araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme etkinliklerinden oluşan bu eğitim programının konusu, göl ekosistemi olarak seçilmiştir. Çalışma, tek grup ön test ve son test deneysel araştırma deseninden yararlanarak tasarlanmıştır. Uygulama süresi 8 haftadır. Ders planları araştırmacılar tarafından geliştirilmiş ve öğrencilerin kendi fen bilimleri öğretmenleri tarafından hem sınıf içi ortamlarda, hem de Eymir Gölü’nü ve ODTÜ Limnoloji laboratuvarını kapsayan sınıf dışı ortamlarda uygulanmıştır. Bunlara ek olarak biyoçeşitlilik, canlıların sınıflandırlması, göl ekosistemleri ve hem doğal hem de insan kaynaklı faaliyetlerin tatlısu ekosistemleri üzerinde oluşturduğu tehditler hakkında farklındalık oluşturabilmek adına düzenlenen iki seminer sayesinde, öğrencilere bilim insanlarının konu hakkındaki çalışmalarını ve kullandıkları becerileri gözlemleme fırsatı sağlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara’da bir ortaokulun yedinci sınıfında okuyan 52 öğrenci (22 kız, 30 erkek) oluşturmaktadır. Veriler, hem temel hem de bütünleşik bilimsel süreç becerilerini içeren Bilimsel Süreç Becerileri Testi kullanılarak toplanmıştır. Eşleştirilmiş örneklem t-testi sonuçları, araştırma sorgulamaya dayalı öğretim yaklaşımının öğrencilerin bilimsel süreç becerilerinin genelinde cinsiyet değişkeni bağlamında değişiklik olmadığını ortaya koymuştur. Alt boyutlar incelendiğinde, öğrencilerin hipotez kurma, grafik ve verileri yorumlama ile işlemsel tanımlama becerilerinin gelişiminde cinsiyete bağlı anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Fakat, değişkenleri tanımlama ve kontrol etme ile araştırma tasarlama becerilerinin her ikisinde kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre daha çok gelişim gösterdikleri tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Eğitimi, Cinsiyet, Bilimsel Süreç Becerileri, Ekosistem, Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme