Bildiri Konusu:Fen Bilimleri Eğitimi


Öğretmen Adaylarının Argümantasyona Yönelik Öz Yeterliliklerin İncelenmesi
Bandura’ya göre öz yeterlilik, bireyin belli bir performansı göstermesi için gerekli etkinlikleri düzenleyip başarılı bir biçimde gerçekleştirme kapasitesi hakkında kendine ilişkin yargısıdır (Bandura, 1986, s:391). Çalışmalarda düşük öz-yeterliliğe sahip öğretmenlerin,başarılı olamayacağı inancı doğrultusunda kendi öğretim teknik ve metotlarını değiştirmede motivasyonsuz oldukları bulunmuştur (Ashton & Webb, 1986; Enochs, Scharmann, & Riggs, 1995; Henson, 2001) . Bu yüzden de öğretmenlerin yeni bir öğretim tekniği kullanabilmesi için o öğretim tekniğine yönelik öz-yeterliklerinin önemi büyüktür.
Bu çalışmanın amacı, argümantasyona dayalı işlenen kimya dersinin öğretmen adaylarının argümantasyona yönelik öz-yeterlikleri üzerindeki etkisini araştırmaktır. Türkiye'deki bir kamu üniversitesinde, araştırmaya 42 birinci sınıf fen bilgisi öğretmen adayı katılmıştır. Çalışmada hem nicel hem de nitel yöntemi içeren karma yöntem kullanılmıştır. Genel Kimya 1 dersi kapsamında 10 hafta boyunca yürütülen çalışmada önce öğretmen adaylarına argümantasyon tanıtılmış daha sonra ısı sıcaklık, gaz yasaları, maddenin tanecikli yapısı, çözünürlük, maddenin ayırt edici özellikleri, kimyasal reaksiyonlar, asitler-bazlar gibi kimya konuları argümantasyon yöntemi ile işlenmiştir. Uygulama öncesinde ve sonrasında öğretmen adaylarına Rabiya ve Eylem (2021) tarafından geliştirilen Tartışmaya Yönelik Öz-yeterlik Ölçeği uygulanmıştır. Ölçek, tartışmaya yönelik çaba ve tartışmaya yönelik güven alt boyutlarını içeren 21 Likert tipi sorudan oluşmaktadır. Ayrıca rastgele seçilen beş öğrenci ile yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılarak ölçeğe verdikleri cevapların nedenleri araştırılmıştır. Araştırmada bağımlı gruplar t testi analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçları ön-test ortalama puanlarının 3.13; son-test ortalama puanlarının 4.23 olduğunu göstermiştir. Bağımlı t testi analizinde anlamlı fark bulunmuştur t (41) = 7.51, p < 0.05). Bu araştırmanın bulguları, fen bilgisi öğretmen adaylarının argümantasyona yönelik öz-yeterlik inancının artırılması için önemli veriler sunmuştur. Öğretmen adaylarının nitel sorulara verdikleri cevapların “veri elde edilmesi ve kullanımı”, “bilimsel bilgi” ve “bilimsel yöntem” kategorilerinde toplandığı görülmüştür. Sonuç olarak, öğretmen adaylarının argümantasyona yönelik öz-yeterliklerinin uygun içerikler yoluyla arttırılabileceğini söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Argümantasyon, Fen Bilgisi Öğretmen Adayları, Öz-Yeterlik