Bildiri Konusu:Matematik Eğitimi


Geometriye Yönelik Motivasyon Ölçeği: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması
Matematiğin en temel öğrenme alanlarından biri olan geometri, nokta, çizgi, açı, yüzey ve cisimlerin birbirleri ile olan ilişkilerini, ölçümlerini ve özelliklerini inceleyen bilim dalı olarak tanımlanmaktadır. Bilgi içeriği ve görsel uzamsal beceriler açısından hayatın her alanında öneme sahip olan geometri, öğretimi konusunda ciddi sorunların yaşandığı ve geometri öğretimine ilişkin yapılan çalışmaların az olduğu bir matematik dalıdır. Matematikteki ve dolayısıyla geometrideki başarısızlığı etkileyen özellikler arasında en üst sıralarda duyuşsal özellikler gelir. Bu duyuşsal özelliklerden biri olan motivasyon en genel anlamda öğrencilerin çok çalışmalarını, okulda başarılı olmalarını ve öğrenmeye devam etmelerini sağlayan bir enerji olarak tanımlanmaktadır. Matematik motivasyonu ise, öğrencilerin matematik öğrenmeye istekli olması, matematik ile ilgili çalışmalara etkin olarak katılması şeklinde tanımlanabilir. Yapılan birçok araştırmada matematik başarısı ile matematik motivasyonu arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Yapılan bu araştırmaların matematiğin alt öğrenme alanlarından biri olan geometriyi de kapsadığı; öğrencilerin geometri dersinde başarılı olmaları için geometriye yönelik motivasyonlarının yüksek düzeyde bulunmaları gerektiği söylenebilir. Bu bağlamda çalışmanın amacı ortaokul düzeyinde öğrenim görmekte olan öğrencilerin geometriye yönelik motivasyonlarını belirlemek için bir ölçeğin geliştirilmesidir. Bu amaçla çalışma tarama modeline göre tasarlanmıştır. Çalışma grubunun belirlenmesinde uygun/kazara örnekleme yöntemi ele alınmış ve çalışma İzmir ilindeki bir devlet ortaokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya bu ortaokulda öğrenim görmekte olan 912 ortaokul öğrencisi katılmıştır. Ölçeğin faktör yapısının belirlenmesi için açımlayıcı faktör analizi (AFA) ve ortaya konan yapının sınanması amacıyla doğrulayıcı faktör analizi (DFA) yapılmıştır. Madde analizleri gerçekleştirilerek, iç tutarlılığın belirlenmesi için de Cronbach alfa güvenirlik analizleri yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçeğin 3 faktörden meydana geldiği ortaya konmuştur. Bu faktörler; içsel motivasyon, öz benlik ve dışsal motivasyon olarak belirlenmiştir. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre ölçeğin iyi derecede uyum sergilediği belirlenmiştir. Madde analizleri sonucunda ise ölçekte yer alan maddelerin yeterince ayırt edici, yüksek geçerliğe sahip ve aynı yapıyı ölçen maddeler oldukları ortaya konmuştur. Güvenirlik analizleri ile ölçek ve ölçek alt faktörlerinin yeterince güvenilir oldukları tespit edilmiştir. Sonuçta geliştirilen ölçeğin ortaokul öğrencilerinin geometriye yönelik motivasyonlarının belirlenmesinde kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araç olduğu ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelimeler: geometri, ortaokul, motivasyon, ölçek geliştirme