Bildiri Konusu:Kimya Eğitimi


Kimya Dersinde Sosyobilimsel Konular Odaklı Öğretimin Lise Öğrencilerinin Sosyobilimsel Muhakeme Yeteneklerine Etkisi
Fen eğitiminin en önemli amacı olan bilimsel okuryazarlığı sağlamak için, fen derslerinde öğrencilerin bilim ile toplumun etkileşiminden doğan, tartışmalı, açık uçlu ve çok yönlü olan sosyobilimsel konulara ilişkin farkındalık kazanmaları beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı; sosyobilimsel konuların kimya dersi 10. Sınıf seviyesinde “Karışımlar, Asitler ve Bazlar” ve “Hayatımızda Kimya” ünitelerinde kullanımının öğrencilerin sosyobilimsel muhakeme yeteneklerine olan etkisinin incelenmesidir. Bu kapsamda ön test-son test kontrol gruplu deneysel desen araştırma yöntemi olarak kullanılmıştır. Kontrol grubunun öğretiminde ortaöğretim kimya dersi öğretim programında yer alan konular işlenmiştir, deney grubunda ise ünitelerde yer alan konular içine sosyobilimsel konulara odaklanan farklı etkinlikler entegre edilmiştir. Etkinlikler arasında sosyobilimsel konularının öğretimini ve sınıf tartışmasında kullanılmasını sağlayacak polimerlerin kullanım alanları, hazır gıdaların kullanımı, asit yağmurlarının oluşumu ve çevreye olan etkileri, temizlik malzemelerinin (örneğin çamaşır suyu) gündelik hayatta kullanımı ve sağlığa-çevreye etkileri gibi konular yer almaktadır. Çalışmada Romine vd. (2017) tarafından geliştirilen ve Tüzüngüç vd. (2021) tarafından dilimize uyarlanan ‘’Sosyobilimsel Muhakeme Yeteneği Ölçeği’’ veri toplama aracı olarak kullanılmıştır ve ölçek puanlanarak SPSS programı ile analiz edilmiştir. Ayrıca, sosyobilimsel konular temelli hazırlanan etkinlikler ve sınıf içi tartışmalardan kesitler, ölçekten elde edilen nicel sonuçları desteklemektedir. Çalışmada, deney ve kontrol grubunda yer alacak 10. sınıf seviyesinde 15’er kişiden oluşan 2 özdeş sınıf seçilmiştir. Öntest sonuçlarına göre, iki sınıfın sosyobilimsel mukakeme yeteneği ölçeğinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Uygulama sonrasında, aynı ölçekten alınan puanların analizinde, deney grubunun puanları lehine anlamlı sonuçlar elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, sosyobilimsel konuların öğretimi ve kimya konularında kullanımına ilişkin çeşitli öneriler verilecektir.
KAYNAKÇA
Romine, W.L., Sadler, T.D., & Kinslow, A.T. (2017). Assessment of scientific literacy: Development and validation of the Quantitative Assessment of Socio‐Scientific Reasoning (QuASSR). Journal of Research in Science Teaching, 54(2), 274-295. https://doi.org/10.1002/tea.21368

Tüzüngüç, B. , Dogan, O. & Han, Ç. (2021). Sosyobilimsel muhakeme yeteneği ölçeği: Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20 (79) , 1060-1078 . https://doi.org/10.17755/esosder.763534


Anahtar Kelimeler: Bilimsel Okuryazarlık, Sosyobilimsel Konular, Kimya Eğitimi, Hayatımızda Kimya, Sosyobilimsel Muhakeme Yeteneği