Bildiri Konusu:Matematik Eğitimi


Sınıf Öğretmenlerinin Problem Çözme Stratejilerini Kullanma Durumlarının İncelenmesi
Sınıf öğretmenlerinin mesleki genel yeterlilikleri ve matematik öğretme bilgileri öğrencilerin eğitim süreçlerini biçimlendirmelerinde etkili olmaktadır. Eğitimin ve gündelik hayatın vazgeçilmezi olan matematik ve problem çözme alanlarında öğrencilere yetkinlik kazandırmak, ezberci ve eksik öğrenmelerin önüne geçmek ancak mesleki yeterlilik anlamında temelde donanımlı sınıf öğretmenleri ile mümkündür.

Bu çalışmanın amacı sınıf öğretmenlerinin ölçme öğrenme alanının tartma konusu ile ilgili problemleri çözme süreçlerinde tercih ettikleri problem çözme stratejileri ve bu stratejileri kullanma durumlarını ortaya çıkarmaktır. Çalışma yürütülürken literatürde yer alan ve ilkokul seviyesine uygunluğu bakımından problem çözme sürecinde kullanılan 9 farklı stratejiyi (sistematik liste yapma, diyagram çizme, geriye doğru çalışma, tahmin-kontrol, bağıntı kurma, tahmin etme, tablo yapma, muhakeme etme, eleme) içinde barındıran 9 rutin olmayan probleme ve 6 rutin probleme yer verilmiştir. Bu araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş olup, sınıf öğretmeni olarak mesleğini sürdüren ve meslek tecrübeleri 1 ile 14 yıl arasında olan 30 sınıf öğretmeni ile çalışılmıştır. Çalışmada kullanılmak üzere veri toplama aracı olarak geçerlilik ve güvenirlik uygulamaları yapılan, içerisinde tartma alt öğrenme alanı ile ilgili rutin ve rutin olmayan problemlerin yer aldığı problem çözme beceri testi geliştirilmiştir. Ayrıca katılımcıların demografik bilgilerini içeren bilgi formu ve problem çözmeye yönelik katılımcı görüş formu veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Elde edilen verilerden problem çözme stratejilerine yönelik görüşlerin yer aldığı bölümler betimsel olarak analiz edilirken, problem çözme süreçlerindeki uygulamalar ile ilgili olan bölüm ise araştırmacılar tarafından geliştirilen rubrik kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular sınıf öğretmenlerinin problem çözme süreçlerine yönelik görüşleri, problem çözme süreçlerindeki uygulamaları ve problem çözme stratejilerini kullanma durumları olmak üzere 3 başlık altında toplanmıştır.

Çalışmadan elde edilen bulgulara göre sınıf öğretmenlerinin problem çözme süreçlerinde söz konusu olan problemler için genel olarak uygun stratejileri seçtikleri ancak çözümde yer verdikleri problem çözme stratejilerini açıklama ve adlandırmada sorunlar yaşadıkları görülmüştür. Sınıf öğretmenlerinin problem çözme süreçlerinde problem çözme stratejilerinden problem için uygun olan stratejiyi seçme durumlarının başarı yüzdeleri % 65 olarak belirlenmiştir. Ayrıca sınıf öğretmenlerinin çalışma sürecinde 18 farklı problem çözme stratejisini tercih etmeleri teorik olarak strateji bilgilerinin olmasının yanında uygun stratejiyi belirleme ve kullanma konusunda genel olarak başarılı olduklarını göstermiştir. Sınıf öğretmenleri problem çözme sürecinde herhangi bir strateji kullanarak doğru sonuca ulaşmada % 24,50 başarı yüzdesi yakalarken, yanlış sonuca ulaştıkları çözümlerinde ise herhangi bir problem çözme stratejisi kullanma durumlarının % 4 seviyesinde olduğu görülmüştür. Ayrıca elde edilen bulgulara göre herhangi bir strateji kullanmadan çözüm yapan ve problemlere boş ve alakasız cevaplar veren sınıf öğretmenlerinin de olduğu görülmüştür. Çalışmada problem testinde yer alan problemlerde ilkokul seviyesine uygun olan 9 farklı problem çözme stratejisine yer verilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin problem çözme stratejileri konusunda gelişimlerinin sağlanması için eğitim fakültelerinde sınıf öğretmenliği eğitimi lisans programlarındaki matematik öğretimi derslerinde problem çözme stratejileri konusunda farklı etkinlikler düzenlenerek aday sınıf öğretmenlerinin problem çözme stratejileri hakkındaki farkındalıkları artırılabilir. Ayrıca görevlerini sürdürmekte olan sınıf öğretmenleri için problem çözme ve problem çözme stratejileri hakkında seminerler ve hizmet içi eğitimler düzenlenebilir.
Anahtar Kelimeler: İlkokul, Matematik, Problem Çözme, Problem Çözme Stratejileri, Tartma